Op bezoek bij de kern

GradiusDe release van Gradius in 1985 was meer dan alleen een spirituele opvolger op de antieke shoot ‘em up Scramble. Gradius was het product van lang experimenteren en de wil van een team onervaren ontwerpers om een shooter te maken die Xevious deed vergeten. Nou, dat was redelijk goed gelukt!

Om te begrijpen wat Gradius destijds zo speciaal maakte moet het in de juiste context gezien worden. Shoot ‘em ups zijn zo’n beetje het oudste genre in gaming dat er is, met dank aan Space Invaders van Namco. Het begon met statische schermen waarin de vijand van bovenaf kwam, wat uiteindelijk zou evolueren in Xevious – de blauwdruk van de verticaal scrollende shoot ‘em up.

Net zoals Space Invaders ontelbare imitators teweeg bracht was ook de invloed van Xevious goed merkbaar. Japanse game designers werden in die tijd rechtstreeks na het behalen van hun, vaak niet relevante, diploma gerekruteerd door bedrijven als Namco en Capcom. Dit niet zozeer omdat jonge krachten goedkoper zijn, maar vooral omdat zij dichter bij de game producten stonden.

Het nadeel van massaal groentjes inhuren was dat ze alleen maar de klassiekers hadden om na te bootsen. Zodoende was de ontwikkeling van games in het begin erg trendgevoelig. Als je alleen maar Space Invaders kent ligt het voor de hand om ook zo’n game te maken, en als je gek bent van Xevious ligt het idem dito voor de hand om hier je eigen games aan te spiegelen.

Gradius

Konami moet nagegeven worden dat het in die prille fase van het medium best getalenteerde ontwikkelaars in huis had. Yoshiki Okamoto zou binnen no-time overlopen naar Capcom, maar maakte bij Konami al furore met Time Pilot en Gyruss. Twee innoverende titels die in ieder geval niet op Xevious lijken, iets dat je niet van zijn eerste titels voor Capcom kon zeggen.

Een andere opvallende verschijning in de vroege Konami catalogus was Scramble. Dit is een relikwie uit 1981, dat voor die tijd een verrassend competente sidescrollende shoot ‘em up was. De moeilijkheid om je ruimteschip intact naar het einde van elk level te loodsen was immens, maar een game die vloeiend van links naar rechts scrollde was een redelijk nieuw verschijnsel – zeker voor het genre.

Scramble leidde uiteraard ook nog tot de nodige imitaties, maar zou nooit de geschiedenisboeken ingaan als een van de groten der aarde. Daarvoor was het uiteindelijk misschien toch niet leuk genoeg. Toch kreeg een paar jaar later een team bij Konami de kriebels om het nog een keer te proberen. De inzet was een game maken die Xevious zou evenaren. En zo was Gradius geboren – de blauwdruk van de horizontaal scrollende shoot ‘em up.

Gradius is – zeker tegenwoordig – best een verademing vergeleken met voorgaande shoot ‘em ups. Het beeld scrollt rustig van links naar rechts, terwijl je het iconische ruimteschip Vic Viper bestuurt in een poging een einde te maken aan een invasie van een vijandig ras. Kenmerkend voor de game is niet alleen de gelikte presentatie, maar ook het unieke power-up systeem.

Gradius

Synoniem voor de Gradius games is de mogelijkheid om capsules te verzamelen die je kan verzilveren voor een van de wapens in de power-up balk die onderin beeld is afgebeeld. Het uiteindelijke doel is natuurlijk om deze allemaal te verzamelen, maar je hebt als speler alle vrijheid om de volgorde hiervan aan te passen aan je eigen voorkeuren. Met vrijheid komt echter ook verantwoordelijkheid.

Er valt iets voor te zeggen om zo snel mogelijk je arsenaal te pimpen, maar je moet oppassen dat dit niet ten koste gaat van zaken als je snelheid. Gradius is een product uit de speelhal en zodoende vliegt er altijd wel een verdwaald schot over het scherm die de opvallend poreuze romp van jouw ruimteschip als bestemming heeft. En doodgaan in deze game, dat wil je echt niet.

Je begint met maar drie levens, en elke keer als je doodgaat wordt je niet alleen naar een checkpoint teruggezet, maar verlies je ook alle power-ups. In theorie is het altijd mogelijk om vanaf nulpunt je arsenaal opnieuw op te bouwen, maar dit is nog een beste uitdaging. Toch kan je er troost uit halen dat de game in deze gevallen haar tanden niet geheel ontbloot.

Het klinkt misschien vreemd, maar Gradius wordt moeilijker naarmate je er beter in bent. De game heeft een dynamische moeilijkheid, waardoor vijanden agressiever zijn als je meer power-ups hebt bemachtigd. Aan de ene kant ploeg je makkelijk door hele hordes vijanden heen als je op je sterkst bent, maar aan de andere kant vliegen de kogels je dan wel letterlijk om de oren.

gra3

Hoewel games uit deze periode lang niet altijd even goed zijn verjaard valt het op dat de arcade release van Gradius ook tegenwoordig nog lekker speelt. De besturing is soepel, het power-up systeem werkt prima en de presentatie staat als een huis. Konami leek in die tijd toch echt flink voor te liggen op rivaal Capcom, dat met titels als Vulgus en Exed Exes geen blijvende indruk maakte.

Dat is met Gradius wel anders. Veel fans zijn nog steeds bekend met Vic Viper en zijn komisch grote schilden, evenals typerende vijanden als Moai hoofden, kleine lopende kanonnen, exploderende vulkanen en core bazen. Destroy the Core! is echt zo’n Gradius dingetje, want je moet aan het einde van de meeste levels een groot ruimteschip met in het centrum een kwetsbare kern vernietigen.

Eigenlijk is het verwonderlijk dat het zo’n tijdloze game is geworden, want volgens oude interviews wisten de makers van Gradius vrijwel niks van game development. Dat ze toch bleven ploeteren om een waardige opvolger voor Scramble te maken is dan ook te prijzen. Gradius was een heuse trendbreker en was inderdaad een volwaardig alternatief voor de oude titaan Xevious.

Het was voor Konami niet alleen een geweldige hit om nog heel wat vervolgen op te maken, maar het zou ook het hele genre inspireren. Het power-up systeem bleef vooral een Gradius / Konami dingetje, maar horizontaal scrollende shoot ‘em ups zaten flink in de lift na het succes van Gradius. Games als Fantasy Zone en R-Type zouden vermoedelijk niet hebben bestaan zonder Gradius.

Gradius

Helaas is Konami tegenwoordig niet meer zo van de videogames. De laatste originele Gradius game was volgens mij Gradius Rebirth voor de downloadservice van de Wii, maar dat is ondertussen alweer flink wat jaartjes geleden. Gradius is helaas een beetje ondergronds gegaan, waardoor je als fan vooral je heil moet zoeken in de ontelbare ports, compilaties en alternatieve versies van deze games.

Ik speel de game zelf vooral graag op de Playstation Vita, als onderdeel van de Gradius Collection die voor de PSP was uitgebracht. Hierop staan prachtige ports van de vier arcade Gradius games plus Gradius Gaiden. Een andere favoriete variant is de eerste Nemesis voor de GameBoy, dat niet zozeer een port is, maar meer een semi-opvolger van de MSX Gradius games.

Voor de echte fan is er eigenlijk keuze te over aan games die zijn geïnspireerd door Gradius. En wie klaar is met alle Gradius en Nemesis games kan gewoon overstappen op de Salamander en Parodius games. Dat had Konami toch goed gezien: Er is altijd ruimte voor opvolgers, als je ze maar af en toe in een ander jasje steekt. Het is eeuwig zonde dat ze hun ambacht niet meer serieus nemen, maar dat maakt klassiekers als Gradius er niet minder om.

[Gradius | Arcade]

Gradius

Screenshots gesourced via Mobygames.com

Advertenties

16 reacties

Opgeslagen onder Digi-taal

16 Reacties op “Op bezoek bij de kern

  1. Pingback: Up up, down down… | patraversus

  2. Pingback: De grote sprong vooruit | patraversus

  3. Pingback: Wanneer hebzucht niet genoeg is | patraversus

  4. Pingback: Zo maak je een comeback | patraversus

  5. Pingback: Hij wil wel, maar de motor hapert | patraversus

  6. Pingback: Medisch Terrorisme | patraversus

  7. Pingback: Op weg naar de kern | patraversus

  8. Pingback: Heldhaftige piloten gezocht | patraversus

  9. Pingback: De mislukte wederopstanding | patraversus

  10. Pingback: De oer-shooters komen terug | patraversus

  11. Pingback: We knallen ‘m erin! | patraversus

  12. Pingback: Klassiekers voor onderweg | patraversus

  13. Pingback: Speklapjes vechten terug | patraversus

  14. Pingback: Pas op: Boze wortels gespot | patraversus

  15. Pingback: Laat het maar aan de robots over | patraversus

  16. Pingback: Vier boys versus de wereld | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s