We knallen ‘m erin!

ci-scrDe antieke shoot ‘em up Scramble uit 1981 wilt bij aanvang weten of je man genoeg bent om het Scramble systeem binnen te vliegen. Ik ben dat niet. Toch namen duizenden spelers meer dan 30 jaar geleden gewillig plaats achter een Scramble kabinet om de helse uitdaging aan te gaan.

Het moet Konami nagegeven worden dat ze in de vroege jaren 80 een pioniersrol vervulden in de Japanse arcadescene. Videogames waren ook toen al zeer trendgevoelig, maar Konami gaf haar personeel vaak de vrijheid om hun instinct te volgen. Niet elke release was een schot in de roos, maar zo nu en dan raakte men de jackpot. Zo ook met Scramble – het prototype van de traditionele horizontaal scrollende shoot ‘em up.

De game stamt uit een tijd waarin de meeste shooters verticaal georiënteerd waren. Sinds de release van Space Invaders in 1978 stonden de wapens meestal naar boven gericht, maar Scramble brak met deze traditie. Hier beweeg je gestaag van links naar rechts, terwijl raketten op de grond je onder vuur nemen. Tegelijkertijd moet je nog je best doen om contact met achtergrondelementen te vermijden.

Je reis door het Scramble systeem beslaat slechts zes levels, wat ogenschijnlijk goed te doen is. En inderdaad, voor moderne maatstaven zijn de vijandige elementen die je tegenkomt niet bijzonder. Denk aan raketten die langzaam op je af komen, meteorieten die door het beeld vliegen en nauwe tunnels. Op hun eigen manier best gevaarlijk, maar ik wel eens erger voorbij zien komen.

Toch ligt er altijd een groot gevaar op de loer: Je eigen onkunde. Als piloot van een fragiel ruimteschip is het bovenal zaak om niet nerveus te worden. Eén zenuwachtige beweging is genoeg om te crashen en roemloos ten onder te gaan. De onderkant van het scherm lokt je constant naar beneden met voorwerpen die je kan opblazen, maar zijn de extra punten het risico wel waard?

Het is eigenlijk een overbodige vraag, want op de grond tref je ook broodnodige brandstof silo’s aan. Deze zijn essentieel, want er is een brandstofmeter in beeld die gestaag leegloopt. Op deze manier wordt je gedwongen om je aandacht van het midden van het scherm af te halen, waardoor de kans op een fataal ongeluk opeens een stuk groter is.

Al spelende zal je al snel ondervinden dat een ongeluk in een klein hoekje zit. Zo vliegen in level 3 de meteorieten je om de oren. Op zichzelf genomen vormen deze geen al te groot obstakel en kan je ze makkelijk ontwijken. Maar wat gebeurt er als je net te lang focust op een brandstof silo die je wilt bombarderen? De kans is groot dat je dan een stuk ruimtesteen door je voorruit krijgt.

Dit maakt de ervaring toch net wat complexer dan de Space Invaders en Galaxian varianten die in die tijd zo populair waren. Mede hierdoor viel Scramble op in de speelhallen, waardoor het experiment ook financieel loonde. Zoals dat gaat liet een update niet lang op zich wachten. In hetzelfde jaar bracht Konami ook nog Super Cobra uit, een complexere – en moeilijkere – variant op Scramble.

Over die titel hoor je tegenwoordig echter helemaal niks meer. Is ook niet vreemd, want in 1985 ging een jong en onervaren team bij Konami aan de slag om een echte opvolger op Scramble te maken. Die game zou uiteindelijk uitmonden in het welbekende Gradius, een titel die alle voorgaande shoot ‘em ups deed vergeten. Zo zie je maar dat ook de groten der aarde vaak klein beginnen.

In tegenstelling tot Super Cobra is Scramble zelf nog steeds niet helemaal vergeten. De spirituele link met Gradius doet wat dit betreft toch wonderen. Het is natuurlijk slechts een voetnoot in de imposante geschiedenis van Konami, maar het is wel een belangrijke voetnoot. En zoals dat gaat met invloedrijke games heeft Scramble ook nog de nodige klonen voortgebracht.

Persoonlijk heb ik een zwak voor het wel heel schaamteloos genaamde Skramble van Livewire Software voor de MSX. Dit was een van de eerste games die ik op dit systeem speelde, en zodoende een van de meest memorabele. Het is natuurlijk een aanfluiting vergeleken met de arcade game van Konami, maar dat kon ik als koter niet weten. En wat niet weet wat niet deert.

Jaren later weet ik echter wel beter. Sterker nog, ook het echte Scramble is geen aanrader. Daarvoor is het te sterk verouderd. De contouren van de moderne shoot ‘em up zijn herkenbaar, maar de simpele graphics en het gebrek aan achtergrondmuziek verraden een te basale ervaring. Het is vaak opnieuw uitgebracht als onderdeel van compilaties, maar fans van het genre kunnen beter meteen met Gradius beginnen. Vergeet echter niet waar die klassieker het leven aan heeft te danken.

[Scramble | Arcade]

Screenshots gesourced via Hardcore Gaming 101 en The International Arcade Museum

3 reacties

Opgeslagen onder Digi-taal

3 Reacties op “We knallen ‘m erin!

  1. Pingback: Pas op voor kikkers | patraversus

  2. Pingback: Speklapjes vechten terug | patraversus

  3. Pingback: Vliegen door de tijd | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s