Tijdloze spanning

Met de intrede van de herfst is ook meteen het seizoen voor horrorfilms geopend. Dit jaar startte ik in stijl door de extended director’s cut van The Exorcist (1973) te kijken. Deze versie is blijkbaar niet geliefd onder alle fans, maar ik heb me uitstekend vermaakt met deze duistere film.

The Exorcist is een echt icoon in de filmwereld. Over het achterliggende verhaal van een meisje dat bezeten is door de duivel hoef ik waarschijnlijk niet uit te wijden. We kennen het niet alleen uit deze film, maar ook de talloze films die het sinds 1973 heeft geïnspireerd. Het verbaasde me echter wel hoe authentiek de film nog steeds aanvoelt.

Want als de film in één aspect nog steeds niet geëvenaard is dan is dat wel het optreden van Linda Blair als de bezeten Regan. Dit meisje brengt haar moeder tot grote wanhoop en als kijker is het niet moeilijk om te zien waarom. Regan is duidelijk zichzelf niet meer, iets dat niet alleen overtuigend wordt gecommuniceerd met make-up, maar ook met zeer grof taalgebruik.

De duivel die in Regan huist is spectaculair grofgebekt. De extreem grove teksten zijn ongetwijfeld door iemand anders ingesproken, maar Regans mond beweegt goed mee met allerlei profane teksten. Aan de ene kant is het schokkerend om een meisje van 12 teksten als “your cunting daughter” te horen spreken, maar aan de andere kant is het allemaal zeer treffend gevonden en zorgde het 30 jaar geleden ongetwijfeld voor veel commotie.

Zelden heb ik zo’n verontrustend optreden van een kindactrice gezien. Als Regan niet de wereld bij elkaar aan het vloeken is of over zichzelf ligt te kwijlen in haar slaap dan zien we haar zeer gewelddadige en spastische bewegingen maken. Je hebt nooit het idee dat je naar een pop aan het kijken bent, iets wat in latere interviews ook werd bevestigd.

Visueel hoogtepunt van deze freakshow is het moment waarop ze als een spin over een trap naar beneden loopt. Het is een zieke act die extra kracht word bijgezet door een hevig bloedende mond. In een andere zeer storende scène zien we Regan zichzelf in het kruis steken met het kruis van Jezus. Het zijn sterke beelden die je niet snel zal vergeten.

Het optreden van Linda Blair draagt de hele film, maar ook de andere acteurs laten goed werk zien. Zo zien we Jason Miller als Father Karras. De harde maatschappij heeft van Karras een cynische man gemaakt die god uit het oog verloren is. Toch klopt Regans moeder Chris (Ellen Burstyn) bij hem aan omdat ze weigert Regan op te laten nemen in een gekkenhuis. Karras kan de kar echter niet in zijn eentje trekken en schakelt daarom de hulp in van Father Merrin, gespeeld door de imposante Max von Sydow. Lee Cobb maakt de cast compleet als agent Kinderman en samen brengen ze het ongebruikelijke script echt tot leven.

De Blu-Ray versie van de film bevat de genoemde extended director’s cut, ook wel bekend als The Exorcist – Version You Didn’t See. Meningen zijn verdeeld of het extra beeldmateriaal de film ten goede komt, maar naar mijn mening maakt de spiderwalk scène alleen al enkele twijfelachtige aanpassingen meer dan goed. Ondanks de helderheid van de Blu-Ray versie ziet de film er helemaal niet slecht uit, zeker met in het achterhoofd dat het al bijna 30 jaar oud is. De make-up effecten zijn doorgaands erg goed en zoals gezegd lijken fysieke scènes levensecht.

Minder indrukwekkend is de manier hoe de film overloopt in de credits. Tubular Bells van Mike Oldfield begint net te spelen als een luid nummer abrupt een einde maakt aan het themalied van de film. Het is een vreemd moment dat je letterlijk uit de film haalt, hoewel het op dat moment niet meer erg is natuurlijk.

Verder valt er niet veel aan te merken op de film, op misschien de openingsscene in Irak na. Het is heel mooi vormgegeven, maar het valt uit de toon vergeleken met de rest van de film. Het staat dichter bij Exorcist II (1977) dan de rest van film, hoewel de intro kort genoeg is om niet te ergeren.

The Exorcist is zo’n goede film dat het over 30 jaar waarschijnlijk nog steeds als een huis staat. De ellende die Regan meemaakt is schokkerend en het verhaal is haast sprookjesachtig op de manier waarop geloof het wint van de moderne wetenschap. Het staat ook in schril contrast met alle imitatiefilms waarin vervelende kinderen het bloed onder je nagels uit halen met hun clichématige optredens. Nee, The Exorcist is de real deal. Een meesterwerkje.

[The Exorcist – Extended Director’s Cut | Blu-Ray | Regio: 2]

2 reacties

Opgeslagen onder Cinematiek!

2 Reacties op “Tijdloze spanning

  1. Pingback: Trippen met priesters | patraversus

  2. Pingback: Oma is bezeten | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s