Nu nog Nederlandser

Stel je een wereld voor waarin games als Final Fantasy VI, Chrono Trigger en Earthbound nooit waren uitgekomen. In plaats daarvan mocht je het doen met Mystic Quest Legend en Secret of Evermore. Dat klinkt niet alleen ellendig, maar ook bekend. Welkom in Europa medio jaren 90 van de vorige eeuw!

Vreemd genoeg hadden grote concerns als Squaresoft en Enix in die tijd nog geen Europese branches. Net zoals in Amerika was Nintendo ook hier een RPG campagne begonnen, maar men was gedwongen om als tussenpersoon voor derde partijen te opereren. Nintendo Europa had vermoedelijk vrije keuze in welke games ze wilde lokaliseren, wat de uiteindelijke keuzes des te verrassender maakten.

De markt werd in 1993 nog getest met het duffe Mystic Quest Legend, een RPG speciaal gericht op beginners. Klassiekers als Secret of Mana en Illusion of Time zouden hierop volgen, maar games als Chrono Trigger en Earthbound waren alleen voor importeurs weggelegd. Pijnlijke omissies in het aanbod, maar Nintendo maakte het deels goed met Terranigma en gelokaliseerde versies van Lufia 2, hertitelt als Lufia omdat het origineel hier nooit uitkwam.

In een nostalgische bui kocht ik een tijdje terug een tweedehands versie van Lufia. Het spel was legendarisch toen het in de zomer van 1996 door mij en mijn broertje kapot werd gespeeld. Groot onderdeel van het appeal is de Nederlandse vertaling. Propagandamagazine Club Nintendo Extra besteedde destijds veel aandacht aan deze lokalisatie, waardoor lezers bijna zou denken dat het de digitale verrijzing van Christus was.

Uniek was de Nederlandse vertaling in ieder geval wel. Nederlandse teksten, zoiets was voor kindergames als De Smurfen. RPGs waren volgens de propaganda gericht op verfijndere gamers en de Engelse taal was een horde die genomen moest worden. Lufia naar het Nederlands vertalen was een geniale zet die in één keer het publiek voor de game verbreedde. Het is ongetwijfeld ook de reden dat het spel tegenwoordig nog steeds kan rekenen op grote populariteit onder oudere gamers – en verklaart tevens dat het spel een vrij constante marktwaarde wist te behouden.

Het eerste wat tegenwoordig opvalt tijdens het spelen is hoe stijf de vertaling is. Het spel leest voor het grootste deel alsof de personages enigszins achterlijk zijn, maar het heeft ook zo zijn charmante momenten. “Eerst het gepeupel opruimen” is een zin zo bizar dat je er wel om moet lachen en er worden opmerkingen gemaakt over een kleine bikini en het naakt voelen zonder je zwaard. De monsternamen zijn soms wel erg twijfelachtig vertaald, waarschijnlijk omdat men niet wist wat ze aanmoesten met de originele Japanse namen.

Een stuk minder speciaal is hoe het spel uiteindelijk speelt. Maxim is de clichématige held tegen wil en dank, die tijdens zijn avontuur kennis maakt met de zogeheten Sinistralen. Deze oude goden kijken met afgunst neer op de mensheid, maar Maxim en zijn maten lijken niet onder de indruk van hun hemelse intimidatie. Wilde honden, slijmballen en agressieve geraamtes: Maxim en zijn crew slachten dergelijke wezens met weinig genade af.

Hoewel de gevechten zelf verlopen volgens de Dragon Quest traditie zal je in vijandelijke gebieden wel je vijanden gewoon zien bewegen. Random battles zijn er ook, maar uitsluitend op de worldmap. In tegenstelling tot in bijvoorbeeld Chrono Trigger bewegen de vijanden alleen als jij beweegt, en ook nog eens volgens een vast patroon. Verder heeft Maxim verschillende tools op zak die hij a la Link op elk moment buiten de gevechten kan gebruiken. Met pijltjes kan je vijanden stunnen, bommen blazen muren op en een grijphaak dient… als grijphaak.

Uniek voor zijn tijd kan je ook zogeheten capsule monsters rekruteren voor je team. Deze zijn door de spelwereld heen verborgen en eenmaal gevonden zullen ze als een AI partner aan je zijde meevechten. Door middel van ze items en uitrusting te voeren kan je zo ook levelen en je huisdier op kracht krijgen is nog een minigame op zich – eentje die we later nog terug zouden zien in Pokémon.

Een RPG waarin elementen uit Dragon Quest, Chrono Trigger, Pokémon en Zelda samenkomen: dat klinkt als een goed idee. In principe is het dat ook, ware het niet dat het spel ondanks enkele lastige puzzels wel heel erg makkelijk is. De meeste dungeons zal je zonder al te veel kleerscheuren doorkomen, want voor elke baas kan je niet alleen saven, maar ook je HP en magie opladen. Het komt de speelbaarheid van het spel natuurlijk ten goede, maar een beetje meer uitdaging – al was het maar in de vorm van meer puzzels – was wel zo aangenaam geweest.

Visueel is het spel matig. Natuurlijk wordt er dankbaar gebruik gemaakt van mode7 effecten voor de worldmap, maar de sprites die je tijdens gevechten ziet zijn relatief simpel. De muziek is doorgaands goed, maar er zitten maar een paar nummers in het hele spel waardoor je al snel met het geluid uit wilt spelen. Beide zaken zijn zeker geen dealbreaker, maar van een game die pas in 1996 op de markt verscheen en bij hoge uitzondering gelokaliseerd was verwacht je meer. De PAL conversie is trouwens niet al te best. Verwacht grote zwarte balken en vertraagde gameplay waardoor sommige geluidseffecten niet synchroon lopen met de actie op je scherm.

Maar toch, slappe PAL conversie en lage moeilijkheidsgraad ten spijt, ik heb me nog prima vermaakt met mijn nieuwe Lufia. Het spel is min of meer op autopiloot te spelen en de Nederlandse vertaling biedt nog genoeg (leed)vermaak. Halverwege het spel zal Maxim nog trouwen in een scene die de operascene uit Final Fantasy VI het nakijken geeft. We zijn getuige van de gelukkige jaren waarin Maxim van krijger in een vader veranderd. Het geeft de betrokken personages de nodige diepgang en het is het creatieve hoogtepunt van het verhaal. Dit alles uiteraard begeleid door memorabele teksten aan de hand van Jurjen Tiersma en kornuiten.

Voor ontwikkelaar Taito was onze Lufia alweer het tweede deel en er zouden nog een paar vervolgen volgen, telkens van lagere kwaliteit. Het spel kreeg zowaar nog een remake op de Nintendo DS, maar deze moderne herinterpretatie deed meer kwaad dan goed als je de fans mag geloven. (Het kan zijn dat je dit nooit was opgevallen, want zoals vanouds bleef ook deze RPG in Amerika en Japan.)

Lufia mag dan wel niet de beste RPG zijn van zijn tijd, het is voor veel Nederlanders wel een van de meest memorabele. Dat was waarschijnlijk wel anders geweest als ook hier de echte genreklassiekers waren uitgekomen, maar dat mocht niet zo zijn. Nintendo’s push om RPGs populair te maken had ook het ironische bijeffect dat legio gamers gespannen uitkeken naar de release van Final Fantasy VII en zo Sony’s Playstation in een klap de must-have console maakte voor veel jongelui. Een tragischere wending van fortuin konden Nintendo’s pogingen om het RPG genre in het westen populair te maken niet nemen.

 [Lufia | Super Nintendo | Regio: PAL]

2 reacties

Opgeslagen onder Digi-taal

2 Reacties op “Nu nog Nederlandser

  1. Pingback: Slaapverwekkende droomwereld | patraversus

  2. Pingback: Niks nieuws onder de zon | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s