Oorsprong van de dolfijnman

Wie zat er in het ruimteschip in Alien (1979)? Het is het soort vraag dat beter niet beantwoord wordt, zodat het gevoel van verbazing tot in de eeuwigheid intact blijft. Het is ook idealistisch om te denken dat 20th Century Fox niet dergelijk onbelangrijk vraagstuk zou gebruiken om een hele nieuwe film te rechtvaardigen. Regisseur Ridley Scott kreeg een grote zak geld mee en mocht aan de slag om vorm te geven aan de oorsprong van de mens in Prometheus (2012).

Ik ging naar Prometheus zonder vrijwel iets van het verhaal af te weten. Uiteraard had ik meegekregen dat Scott aan het roer van deze zomerblockbuster stond en dat de film in hetzelfde universum als de Alien reeks af zou spelen. Meer dan dat wist ik echter niet. De film overviel me met zijn grafische spektakel, maar stelde bij vlagen hevig teleur met de uitvoering van het verhaal.

De eerste act van de film draait volledig om de bemanning van ruimteschip Prometheus en hun motieven om mee te doen aan een expeditie om de oorsprong van de mens te achterhalen. Als het schip eenmaal zijn bestemming heeft bereikt ontwaken de pioniers en worden we voorgesteld aan personages als de koele commandant Vickers (Charlize Theron), archeologen Shaw (Noomi Rapace) en Holloway (Logan Marshall-Green), kapitein Janek (Idris Elba) en de androïde David (Michael Fassbender).

De film neemt rustig de tijd om de rollen van deze personages duidelijk te maken. Shaw en Holloway zijn de drijvende krachten achter de expeditie, geleid door respectievelijk geloof en nieuwsgierigheid. Vickers probeert iedereen aan de Weyland richtlijnen te houden, hoewel ze op ongemakkelijke voet staat met de mysterieuze David. Janek gelooft het allemaal wel en lijkt zich vooral zorgen te maken over het welzijn van het overige personeel.

Het zijn niet de meest originele personages, maar dat hoeft erg te zijn zolang de wereld waarin ze zich bevinden maar interessant is. En dat is die gelukkig ook. Zodra er voet wordt gezet op planeet LV-223 komt de film enorm tot leven. In een soort tombe komt men dode lichamen van mensachtige wezens tegen, die ze de Engineers noemen. David weet vreemd genoeg met de buitenaardse technologie over weg te gaan en opent de deur naar een opslagkamer met daarin honderden vazen. Hierna gaat alles natuurlijk fout voor de personages, maar vreemd genoeg ook voor de kritische kijker.

De keuze om Prometheus in hetzelfde universum als de Alien reeks af te laten spelen doet de film een beetje de das om. De personages gaan op zoek naar God, maar de film blijft vooral hangen bij die – verder onbelangrijke – scène uit Alien. De bekende xenomorphs zijn wijselijk uit de film gelaten, maar er is nog steeds te veel bagage om Prometheus los van de originele Alien film te zien.

Zo komen we onder andere achter de oorsprong van de Weyland Corporation, die deze expeditie mogelijk heeft gemaakt. Het heeft voor de neutrale kijker weinig meerwaarde en het had net zo goed een ander bedrijf kunnen zijn dat dit avontuur financierde. Schrijnend is hoe we tegen het einde van de film een levende Peter Weyland (Guy Pearce) zien, nadat een hologram in het begin van de film nog zei dat hij al lang dood zou zijn. Erger nog is dat de aanwezigheid van dit personage helemaal niks toevoegt aan het verhaal.

Uiteindelijk draait de film om wie de Engineers zijn, hoewel deze vraag nooit echt wordt beantwoord. DNA analyse bevestigt dat ze hetzelfde DNA als mensen hebben, maar uit alles blijkt dat planeet LV-223 ooit een militaire basis was gericht om de mensen op Aarde uit te roeien. De enige reden dat dit nooit plaatsvond was omdat hun biologische wapen zich tegen hun keerde voordat ze het over de Aarde konden strooien. Waarom de Engineers zich tegen de mens keerden blijft verder een raadsel.

Het biologische wapen zelf roept overigens ook enkele vragen op. De vazen in de opslagkamer zijn gevuld met zwart prut dat levend weefsel kan doen veranderen. Het is vermoedelijk de oorsprong van de bekende xenomorph uit Alien, maar in Prometheus zien we hoe het wormpjes in ruimtepaling verandert en een menselijke foetus in een soort inktvis. Dr. Holloway bewijst ook nog dat je deze prut beter niet in je drankje kan aantreffen, maar is het moeilijk voor te stellen wat voor een nut het heeft om mensen massaal te veranderen in absurde zeewezens.

Gelukkig is Prometheus niet een volledige teleurstelling. Zo is er een heftige scène waarin Shaw zichzelf moet opereren. Dit is een klassiek horrormoment dat zo uit een bloedige film uit de jaren 80 had kunnen komen. Het staat ook mooi in contrast met het onschuldige voorkomen van dit personage tot dat moment in de film. Een andere fraaie scène is als de enige levende Engineer op de planeet plaats neemt in zijn ruimtevoertuig. Deze scène laat er visueel geen gras over groeien en neemt je als kijker mee terug naar het originele Alien.

De visuele vormgeving is sowieso prima verzorgd. De donkere gangen op LV-223 zijn toepasselijk buitenaards, terwijl het ruimteschip Prometheus er indrukwekkend uitziet. Een spectaculair moment vindt plaats in het schip van de Engineers, als David een holografische kaart van het heelal activeert – het is tevens het enige moment dat de 3D echt iets toevoegt aan de ervaring.

En over David gesproken, Fassbender speelt hem uitstekend. Deze robot heeft duidelijk zijn eigen agenda en is de aanstichter van meerdere belangrijke gebeurtenissen in de film. Hij is een complex personage en nooit goed te doorgronden. Mocht een vervolg uitblijven dan zullen fans de komende jaren iets hebben om nog lang over te discussiëren.

Uiteindelijk ontbeert het Prometheus aan spanning en een goed uitgewerkt script om een echte klassieker te kunnen worden. Visueel gezien is de film tot in de puntjes verzorgd, maar het gros van de spannende momenten hebben we al eens eerder gezien in andere films, de meeste nota bene aan de hand van Ridley Scott. Als overmaat van ramp lijkt de film ook nog eens hevig geëdit te zijn, wat ernstig afbreuk doet aan de laatste act en de personages Shaw en Vickers. Shaws abrupte overgang in een soort galactische Indiana Jones is weinig geloofwaardig en Vickers komt uiteindelijk over als een eendimensionale Ellen Ripley uit Alien.

Het einde van de film is vrij schaamteloos in zijn openheid, waardoor je als kijker het gevoel  krijgt dat je pas deel 1 uit een reeks hebt gezien. Toegegeven, de personages die de film overleven zijn dermate interessant dat ik best nog een film met ze wil zien. Een eventueel vervolg kan alle bagage uit het verleden ook mooi achter zich laten. Als ze ook de scriptschrijvers van Prometheus dumpen dan komen we nog een heel eind.

[Prometheus | Bioscoop]

1 reactie

Opgeslagen onder Cinematiek!

Een Reactie op “Oorsprong van de dolfijnman

  1. Pingback: Bosman zoekt vrouw | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s