Schnitzels!

Paul Jambers is geen onbekende op het gebied van schokkerende en provocerende televisie. In zijn hoogtijdagen begin jaren 90 leverde hij week na week een puike reportage af waarin excentrieke Belgen hun verhaal deden aan de hand van simpele vragen van interviewer Jambers. De Meesterwerken van Paul Jambers – Portret van een Alcoholist doet zijn pretentieuze naam meer dan eer aan en is zowaar grondlegger van het post-serieuze drama genre.

In Portret van een Alcoholist staat het levensverhaal van Rene Jacques en zijn moeder centraal. Nadat Jambers met veel verbaal stuntelwerk een intro bij elkaar heeft gepraat dropt de reportage de kijker rechtstreeks in het leven van Rene. Rene wordt gevraagd of hij verslaafd is aan de drank, maar nog voordat hij Jambers van stevige repliek kan dienen onderbreekt zijn moeder hem met de mededeling dat hij wel eerlijk moet zijn. Als Jambers het nog een keer probeert laat Rene zich van zijn sterkste kant zien en zegt: “Ik zeg nee. Ik ben niet verslaafd aan de drank. Ik heb het wel nodig.” Dit geniale antwoord zet meteen de toon voor de rest van de reportage.

Jambers vraagt nog wat het verschil is tussen verslaafd zijn aan iets en iets nodig hebben, maar daar heeft Rene uiteraard geen antwoord op. En zo gaat de rest van de reportage door. Jambers trapt een open deur in en Rene – let wel, hij is dronken gedurende de hele uitzending – probeert het serieus te beantwoorden terwijl zijn moeder hem op de achtergrond lastig valt.

Als Portret van een Alcoholist slechts een aaneenschakeling van oneliners was, dan was dit op zich al memorabel genoeg. De reportage heeft echter ook zeer duistere ondertonen. Gevoed door de drank – ook wel liefkozend booze genoemd – en gevoelens van frustratie begint Rene gewelddadige trekjes jegens zijn moeder te vertonen. Zodra hij zijn moeder verwenst te creperen is het hek van de dam en wordt de situatie in een kamertje in Antwerpen steeds grimmiger. De reportage bereikt zijn voorlopige hoogtepunt als de buurman in moet grijpen wanneer Rene een slaande beweging naar zijn moeder maakt.

Als kijker komen we ongelofelijk veel details over het leven van Rene te weten, zonder dat Jambers hier ook maar een beetje aan bij hoeft te dragen. De interactie tussen Rene en zijn moeder is dermate levendig dat we als buitenstaanders eigenlijk hun hele levensverhaal meekrijgen. Kort samengevat is Rene voor het eerst in aanraking gekomen met sterke drank toen hij nog 16 jaar was, tijdens een boottocht op weg naar Kongo. Na zijn jaren in Afrika is hij salesmanager geworden voor een frisdrankproducent, maar verloor hij zijn fortuin aan vrouwen en pokeren.

Hij verkocht nog de diamanten en twee huizen van zijn moeder – met de briljante namen Bananen en Vandemoorteles – om het hoofd boven water te houden, maar na alweer een gefaald huwelijk moest hij wel opnieuw intrekken bij zijn moeder. Na een ongeluk raakte hij nog verder in de put, totdat op een dag Paul Jambers voor hun deur stond.

De reportage kent gelukkig ook een zonnige zijde. Op het einde zien we dat zowel Rene als zijn moeder zijn opgenomen in een kliniek. Zijn moeder wordt er goed verzorgt en ook Rene lijkt een ander mens nou hij uit het voor hem zo slechte milieu is getreden. Heel aandoenlijk verzoekt hij Jambers nog iets te regelen met een zekere Luc, want onderhemdjes plooien tot het einde van zijn leven ziet hij toch niet zo zitten. Rene groet Jambers, zijn crew en de mysterieuze Désiré een laatste maal en als kijker sta je helemaal versteld van wat je zojuist meegemaakt hebt.

Portret van een Alcoholist is een van de sterkste reportages die ik ooit heb gezien. Jambers heeft slechts een klein aandeel in het geheel; de interactie tussen Rene en zijn moeder is immers zo puur dat de vragen van Jambers de gebeurtenissen in het kamertje nauwelijks kunnen sturen. De gevolgen van een levenlang alcoholmisbruik zijn pijnlijk zichtbaar, maar zorgen tegelijkertijd voor een komische ondertoon. Het is moeilijk te zeggen of Rene een gevoel voor satire heeft of dat het de naft is die we horen spreken, maar vrijwel elke zin uit zijn mond kan zo op een tegeltje boven de wc.

Dankzij de komische ondertoon is Portret van een Alcoholist een van de eerste post-serieuze drama’s. Het is minder bekend dan moderne klassiekers als Best Cry Ever, maar het is minstens net zo belangrijk voor het genre. De eerste reactie van de kijker is waarschijnlijk gelach, maar als je even stil staat bij wat er allemaal is gebeurd met deze mensen dan bekruipt je een ongemakkelijk gevoel. Jambers zal zich ongetwijfeld in de handen hebben gewreven toen hij het eindresultaat zelf aanschouwde.

Op Youtube is de hoofdreportage opgedeeld in twee delen, die je respectievelijk hier en hier kunt bekijken. Voor de echte fans is er ook bonus materiaal ge-upload. Een uitgebreid verslag van Renees leven in de kliniek vind je hier en hier. Bekijk het allemaal, Rene zal niet teleurstellen.

[De Meesterwerken van Paul Jambers – Portret van een Alcoholist | Youtube]

1 reactie

Opgeslagen onder Media nieuwe stijl

Een Reactie op “Schnitzels!

  1. Pingback: Leven als jezelf | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s