Portret van een alfaman

De moderne alfaman kenmerkt zich vooral door één ding: hij handelt naar eigen inzicht en laat zich niet intomen door de regels die de maatschappij hem opleggen. Zo ook Roedolf Mens. Roedolf heeft geen behoefte aan vakantie, hij komt immers alleen naar het werk als het noodzakelijk is. Maar het is zelden noodzakelijk, want Roedolf heeft zijn zaakjes goed voor elkaar.

Al tijdens zijn jeugd ontpopt Roedolf zich tot een ware womanizer. Playboy in hart en nieren, op de middelbare school had hij elk jaar een ander meisje, dit tot groot ongenoegen van de meisjes die hij links liet liggen. Later zou hij nog iemand toevertrouwd hebben dat hij het liefst met zijn tweede liefje, Annemieke, was getrouwd, maar zover was het nooit gekomen. Roedolf was dienstplichtig en moest vaderlands trots gaan verdedigen. Dit bleek het keerpunt van zijn leven. Nog meer dan op school voelde hij zich beroofd van zijn vrijheid en het was op de kazerne dat hij besloot naar het buitenland te emigreren.

Het was zondag 9 augustus, 1970 en Roedolf was zoals gewoonlijk naar de Franse radio aan het luisteren. Al sinds jong af aan zong hij met zijn moeder de chansons van Georges Brassens mee en tot op de dag van vandaag koestert hij nog steeds warme gevoelens voor het Franse lied. Op zondag luisterde hij graag naar uitzendingen van live optredens van internationale artiesten en op deze bewuste dag hoorde hij het optreden van Japanse jazz grootheid Sadao Watanabe op het Montreux Jazz Festival. Gebiologeerd bleef Roedolf naar de radio luisteren en probeerde hij de teksten te begrijpen, maar het was wartaal. Zijn moeder legde hem uit dat de artiest uit Japan kwam, een begrip dat net zo onbekend was als de muziek die hij zojuist had gehoord.

Toen hij twee jaar later op judo les ging kwam dat vreemde woord, Japan, weer terug. Roedolf ging wekelijks naar het kleine gymzaaltje achter de basisschool om daar met zijn sensei de basistechnieken van judo onder de knie te krijgen. Zo nu en dan vertelde de sensei ook over zijn avonturen in Japan. Prachtige natuur, heerlijk eten en natuurlijk heel veel zwaarden. De mensen zouden er ook anders uitzien dan bij ons. Wellicht dat de sensei het allemaal een beetje aandikte, maar voor Roedolf was het net zo interessant als nieuwe technieken leren.

1978 was een belangrijk jaar voor Roedolf. Niet alleen leerde hij toen de liefde van zijn leven kennen, maar het was ook het jaar dat zijn sensei overleed. Roedolf was ondertussen 14 jaar oud en de sensei was meer dan alleen een mentor voor hem. Vaderfiguur is het verkeerde woord, hij had een geweldige vader, nee, de sensei was een rolmodel. Iemand die beter was dan hem, iemand die meer bereikt had en respect af dwong. Iemand zoals Roedolf ook graag zou willen zijn. Ondanks de steun van zijn moeder en Annemieke kon hij het toch maar moeilijk verkroppen dat zijn sensei er niet meer was en stortte zich meer en meer op judo. Nog voordat de zomervakantie van 1979 aanbrak was het uit met Annemieke. Roedolf kon er op dat moment niet mee zitten, hij dacht vooral aan zichzelf.

Oh die nare dienstplicht. Het woord alleen al zegt genoeg. Plicht, dat moet je doen. Iedereen, dus jij ook. Behalve Roedolf. Mede door de druk die zijn ouders hem oplegden ging hij zich toch maar melden bij de kazerne. Het samenleven met honderden lotgenoten beviel hem vanaf dag één al niet. Tuurlijk, hij mocht in het weekend naar huis, maar daar wilde hij helemaal niet zijn in het weekend. Het weekend bestond voor de disco en meisjes. En dan lekker uitslapen tot maandagmiddag. Uitslapen in de kazerne, dat zat er niet in. Nee, dienstplicht en Roedolf gingen niet samen.

Met een stoutmoedig gevoel ging Roedolf zich op een mooie dinsdagochtend melden bij sergeant Spandijk. Hij had het reuze naar zijn zin met de jongens van de Derde Compagnie, maar door zijn ernstige reuma kon hij niet meer verder. Deze reuma, zo legde hij uit, had hij door de jaren heen opgelopen tijdens zijn steeds zwaarder wordende judo lessen.  Sergeant Spandijk stelde nog voor om hem over te plaatsen naar de radiodienst, maar Roedolf wist hem te overtuigen dat het beste zou zijn om te gaan revalideren in het dorp van zijn ouders. Achteraf bleek dat de beste sergeant dicht tegen een burnout aan zat en niet zat te wachten op weer een stressvolle ruzie.

Bevrijd van maatschappelijke verplichtingen reisde Roedolf linea recta naar de haven van Antwerpen en ging mee als matroos met een vrachtschip richting Kobe. Eindelijk zou zijn droom uitkomen. Aan boord van De Droogte—een vreemde naam voor een schip—raakte hij nog goed bevriend met stuurman Hendriks en matrozen Fredric en Alvares, twee broers. Dit viertal terroriseerde nog menigeen kroeg in de steden waar De Droogte aan wal ging, met als hoogtepunt het weekend dat de mannen in India waren. Het gerucht gaat dat Roedolf daar het topje van zijn middelste teen van zijn rechtervoet is verloren, hoewel hij zelf nog altijd beweert dat dit was gebeurt tijdens een judoles.

Eenmaal in Kobe aangekomen wist Roedolf niet wat hij zag. De mensen zagen er inderdaad anders uit, daar had de sensei niet over gelogen. Het eten vond hij echter maar niks. Waarom aten ze geen aardappels in Japan? En waarom gebruikte men geen mes en vork maar stokjes? Dit was toch niet China? Moest hij toch maar terugreizen met De Droogte? Neen. Roedolf was geen opgever, Japan was zijn droom en hij zou blijven tot hij er genoeg van had. Net zoals zijn sensei.

Na het afscheid van zijn kameraden op De Droogte begon de grootste uitdaging uit Roedolf leven. Daar was hij dan in een land wiens taal hij niet begreep en waar hij überhaupt niet mocht verblijven, hij had immers geen permanent visum. Op het visumprobleem verzon hij al gauw een oplossing. Om de zoveel maanden ging hij als matroos mee op een vrachtschip richting Shanghai, waarna hij gewoon weer terug kwam naar Japan en zijn visum hernieuwd werd. Op den duur leerde hij de mensen van de Japanse immigratie kennen en mocht hij gewoon doorlopen bij binnenkomst van het land. Als waardering gaf hij de douanemedewerker dan zijn befaamde knipoog, waarmee hij nog steeds menig jonge vrouw op hol mee kan laten slaan.

Roedolf raakte al gauw uitgekeken op Kobe en verhuisde naar Osaka. Deze stad was een stuk groter, maar niet zo internationaal georiënteerd als Tokio, wat hij als prettig ervoer. Al snel volgde hij ook weer judo lessen, deze keer met echte Japanners. In het begin sprak hij hun taal niet, maar de taal van de vechtsport op zich was meer dan genoeg om zich staande te houden tussen deze woeste mannen. Door zijn gelikte uiterlijk en mannelijke manieren kreeg hij al snel de bijnaam Steve, een verwijzing naar Steven Seagal, die als buitenlander ook lange tijd in Japan aikido had gedaan.

In de populaire wijk Namba in het zuiden van Osaka ontmoette hij Miho Toumura, met wie hij uiteindelijk zou trouwen. Samen richtten ze een school op waar Japanners Engels les konden krijgen. Dit was in de jaren 80 erg populair onder de welgestelde middenklasse en Roedolf was maar al te blij om in deze behoefte te voorzien. Hij bleek een gevoel voor linguïstiek te hebben: niet alleen had hij veel plezier in het lesgeven van Engels, maar ook merkte hij op dat hij zich de Japanse taal in rap tempo eigen aan het maken was. Wat maar weinig mensen weten is dat hij zich in het begin van zijn avontuur erg thuis voelde in Japan omdat het gebrabbel hem aan vroeger deed denken, toen hij met zijn moeder naar de radio luisterde.

Het succes kende ook een keerzijde. Los van alle verplichtingen die hij thuis kende ontpopte Roedolf zich tot een heuse alcoholist. Het was niet ongebruikelijk dat hij tussen de lessen door op school nog even een lokaal biertje naar binnen werkte. ’s Avonds was hij geregeld te vinden in zijn stamkroeg in Namba. Miho zag het gebeuren, maar koos ervoor de ogen te sluiten. Zij had immers een succesvolle, aantrekkelijke man aan de haak geslagen, er was geen reden om dit goede leven te grabbel te gooien. Had ze het toch maar gedaan.

In 1990 viel de bom. Roedolf was helemaal weggezakt in het alcoholisme en het ging niet goed met de school. Toen Miho hem vertelde dat ze een ernstige vorm van reuma had kon hij het niet meer aan. Tja, uitgerekend reuma, de ziekte waarmee hij zich uit militaire dienst had geluld, had nou zijn Japanse liefje getroffen. Een leven lang voor een zieke vrouw zorgen terwijl hij alleen nog maar zijn Japanse bier had om zijn toevlucht in te zoeken, nee, daar tekende hij niet voor. En dus verliet hij op 22 juni 1990 het land waar hij zo veel van hield. Niet met het hoofd omhoog, maar met een gevoel van schaamte.

Eenmaal terug in het Westen was hij weer helemaal terug bij af. Hij was welkom om bij zijn ouders te verblijven zolang dat nodig was, maar na een paar weken voelde hij toch weer de drang om op pad te gaan. Hij realiseerde zich dat hij de bodem had bereikt en als het ware uit de put moest kruipen. Zijn moeder vroeg hem nog of hij het normaal vond om bij het ontbijt whisky te drinken. Ja zei hij, zonder overtuiging, wetende dat het een uiterst decadente vertoning was. Hij heeft de echte reden van zijn vertrek uit Japan nooit tegen zijn moeder verteld. Ze zal haar vermoedens gehad hebben, maar in de waan der liefde maakte zij zichzelf wijs dat hij was teruggekomen omdat hij de familie miste. Dit was uiteraard zelfbedrog, maar Roedolf kon het niet opbrengen om de waarheid te delen.

Via vrienden wist hij geld bij elkaar te sprokkelen met freelance vertaalwerk. Hij praatte ondertussen uitstekend Japans en iemand die dat kon combineren met Nederlands en Engels was nog altijd zeldzaam. Dankzij zijn unieke talent raakte hij al snel in contact met mensen die hem verderop konden helpen. Toen hij het verhaal over zijn Engels school met een vriend deelde stelde deze voor om hier hetzelfde te doen, maar dan met de Japanse taal. Roedolf stemde daarmee in. Het was een grote gok, niemand wist hoeveel jongelui daar geïnteresseerd zouden zijn.

Tien, zo bleek op de eerste dag. Het lijkt niet veel, maar het was precies genoeg om in zijn eentje te doen. Roedolf had gedurende de hele zomer een strak lesprogramma samengesteld en flink geadverteerd in de lokale krant. Tot zijn verbazing kwam één studente zelfs helemaal uit Groningen. Eindelijk had hij weer iets om zijn talent in te stoppen. Met de jaren groeide de opleiding aan populariteit en werd het lesgeven zwaarder en zwaarder. Om uit te breiden moest er nieuw talent binnengehaald worden, maar Roedolf kon geen capabele mensen vinden. Daarom verlegde hij zijn blik naar het Oosten en legde hij contacten met gerenommeerde universiteiten in Japan om daarmee een uitwisselingprogramma te starten.

Roedolf had ondertussen meer plezier in het organiseren en coördineren van de opleiding. Af en toe bezocht hij nog een les, maar studenten kregen vaak de indruk dat dit meer was om de krant te lezen. Studenten kregen ook nog wel eens de indruk dat meester Roedolf stiekem een whisky achterover had geslagen op zijn kantoor. Een oude vos verliest wel zijn haren, maar niet zijn streken. Gelukkig had hij ondertussen een stabiele relatie en was hij zelfs vader. Niemand minder dan de oud studente uit Groningen—maar liefst 14 jaar jonger—deelde nou lief en leed met hem en het is aan haar te danken dat hij voorgoed de fles heeft afgezworen.

Het verhaal van Roedolf Mens is nog niet ten einde. Tegenwoordig is hij succesvol coördinator op een universiteit en heeft hij een mooie vrouw en dochter. In zijn vrije tijd gaat hij graag naar de dojo om te trainen met zijn oude vrienden. Nog steeds gaat in het weekend de radio aan om naar Franse klassiekers te luisteren, die hij maar al te graag meezingt met zijn dochtertje. Tegenwoordig kijken mensen naar hem op, want hij heeft het goed voor elkaar. Weinig mensen zullen zich realiseren dat hij dit alleen heeft kunnen bereiken door door een heel diep dal te gaan, maar dat kenmerkt juist de alfaman. Die gaat door waar anderen opgeven. Roedolf is nog niet eens 50 en het is maar de vraag of hij al content is. Deze schrijver hoopt van niet.

1 reactie

Opgeslagen onder Overige

Een Reactie op “Portret van een alfaman

  1. Pingback: De kogel is door de kerk | patraversus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s